تعریف دورکاری

دورکاری عبارت است از کار کردن در فاصله‌ای دور از محل شرکت، موسسه، اداره و … که فرد برای ‌آن‌ها کاری را انجام می‌دهد. این کار ممکن است در خانه یا در یک مرکز محلی متمرکز شکل بگیرد. دورکاران از ایمیل، تلفن ابزارهای ویدئوکنفرانس، شبکه‎های اجتماعی و … برای تماس با سازمان خود استفاده می‌کنند. البته ممکن است دورکاری پاره‌وقت بوده و در صورت نیاز برخی ارتباطات نیز به صورت حضوری برقرار شود. بنابراین دورکاری ممکن است مبنای تمام وقت یا پاره وقت داشته باشد و اغلب شامل استفاده از ارتباطات راه دور برای برقراری ارتباط میان فرد و سازمان است.

 دورکاری شیوه‌ای انعطاف‌پذیر در کار کردن است که طیف وسیعی از فعالیت‌های کاری و همه آن‌هایی را که امکان کار کردن در بخش مهمی از زمان کاری، در مسافتی دور از کارفرما یا دور از مکان مرسوم کار را دارند، دربرمی‌گیرد.

انجمن بین‌المللی کار از راه دور (ITAC) کار از راه دور را این‌گونه تعریف می‌کند: «به‌طور کلی کار از راه دور نوعی آرایش کاری که طی آن، افراد به شکل انعطاف‌پذیر از نظر زمان (پاره وقت یا تمام وقت) و از نظر مکان (در خانه، مراکز از راه دور، دفتر شرکت یا به ‌شکل سیار) به انجام وظیفه و پاسخ به امور محوله می‌پردازند»

کمیسیون اروپایی کار از راه دور نیز، دورکاری را استفاده از کامپیوترها و ارتباطات راه دور برای تغییر موقعیت جغرافیایی محل کار و انجام وظایف شغلی می‌داند.

به عبارت بهتر کار از راه دور پدیده‌ای است که در جوامع اطلاعاتی رونق یافته و محدودیت زمانی و مکانی در اجرای وظایف شغلی را با بهره‌گیری از فناوری ارتباطات و اطلاعات از بین می‌برد لذا خروجی یا نتیجه کار بیش از هر عامل دیگر مورد توجه‌است. برخلاف جوامع صنعتی که کار مبتنی بر توانمندی‌های جسمی و زور بازوان کارگران انجام می‌گیرد در جامعه اطلاعاتی، توانمندی‌های ذهنی، اطلاعات و دانش کارگران اطلاعاتی است که به کار معنا می‌بخشد و بدین دلیل است که «دورکاری» شکل گرفته است. 

البته باید توجه کرد این روزها دورکاری معنای متفاوتی به خود گرفته است. چرا که بخش مهمی از دورکاری به صورت اجباری و در اثر رقم خوردن همه‌گیری کووید ۱۹ به وجود آمده است.

انواع دورکاری

برای دورکاری دسته‌بندی‌های نیز وجود دارد که یکی از آن‌ها به شرح زیر است:

  • دورکاران تمام وقت خانگی

مکان کار این افراد محل زندگی آن‌ها است.

  • دورکاران سیار

این کارکنان مرتب در حال سفر و جابجایی می‌باشند و از لپتاپ، تلفن همراه و… استفاده می‌کنند. کسانی که بیشتر از ۱۰ ساعت درهفته در خارج از خانه کار می‌کنند در این گروه قرار می‌گیرند.

  • دورکاران پاره وقت

این افراد افراد بخشی از زمان خود را به دورکاری پرداخته و بخش دیگر آن را در محل سازمان انجام می‌دهند.

  • دورکاران متمرکز

این افراد در محلی به نام مراکز کار از راه دور یا دفتر کار مجازی که توسط شرکت کارفرما نزدیک خانه کارکنان ساخته شده کار می‌کنند.

  • کار از راه دور در دفاتر خانگی

نوعی خود اشتغالی به شکل کار از راه دور است. این نوع برای کسانی است که قدرت مدیریت بالایی دارند و می‌توانند برای خود اشتغال درست کنند. محل کار این نوع در خانه است.

دورکاری خوب یا بد؟

البته باید ذکر شود دورکاری با وجود همه نکاتی که گفته شد و نکات بسیاری که گفته نشده است، براساس نظرسنجی‌های صورت گرفته، باعث افزایش رضایت از زندگی و بهره وری کارکنان شده ‌است. در حقیقت طرح این مسائل از این روست که باید تلاش کرد تا در مرحله بعد، برای شرایط دورکاری که می‌تواند به اندازه خود مفید باشد راهکارهایی پیدا کرد تا از آن‌ چه که هست بهتر شود! نمونه‌هایی از مزایای دورکاری را در ادامه خواهیم آورد. با این حال تمرکز ما در این مطلب به چالش‌های دورکاری و راه‌حل‌های احتمالی آن است.

مزایای دورکاری

برخی مزایای دورکاری به شرح زیر است:

  • کاهش هزینه برای کارفرمایان (هزینه‌های امور اداری، تولیدی و غیره)
  • توجه به نتیجه کار و نه به ساعات حضور فرد
  • امکان انتخاب کارکنان بدون محدودیت جغرافیایی
  • حفظ محیط زیست و کاهش آلودگی هوا
  • کاهش ترافیک و مصرف انرژی

جمع‌بندی:

با توجه به شیوع ویروس کوید-۱۹ در سالی که گذشت و داغ شدن بحث دورکاری، بر خود لازم دیدیم که ابتدا مقاله‌ای را با موضوع معرفی دورکاری برای شما عزیزان آماده کنیم تا با این مفهوم و انواع آن بیشتر آشنا شویم. با توجه به نیاز کسب‌وکارهای مختلف به فراهم آوردن شرایط دورکاری، لازم می‌بینیم تا در مقاله‌ای جداگانه به توضیح و تشریح چالش‌های دورکاری بپردازیم. قدردان همراهی‌تان هستیم.